Cursus 1

Wees Proactief

Leer in 4 modules hoe je de pauzeknop gebruikt om proactief te reageren in plaats van reactief

check_circle

Je reageert rustig en bewust in stressvolle situaties met kinderen

check_circle

Je gebruikt proactieve taal die kinderen empowerment leert

check_circle

Je focust op je cirkel van invloed en laat los wat je niet kunt veranderen

De Pauzeknop is niet zomaar een metafoor; het is de ruimte tussen wat er gebeurt (stimulus) en hoe jij reageert (respons). In die ruimte ligt jouw keuzevrijheid en jouw kracht om je reactie te kiezen.

"Tussen wat ons overkomt en onze reactie daarop, ligt een ruimte. In die ruimte ligt onze kracht en onze vrijheid om onze reactie te kiezen. In die keuzes liggen onze groei en ons geluk."

— Stephen R. Covey

Het Reptielenbrein en Stress

Wanneer we gestrest zijn, neemt ons reptielenbrein (het oude brein) het over met vecht-of-vlucht reacties. De pauzeknop helpt ons om het prefrontale cortex (het denkende brein) weer te activeren.

Neuroplasticiteit en Keuze

Onze hersenen kunnen nieuwe patronen aanleren. Door bewust de pauzeknop te gebruiken, creëren we nieuwe neurale verbindingen die proactief reageren steeds automatischer maken.

Overzicht Leerdoelen

3 Categorieën

school

Cognitieve Leerdoelen

circle
Je kunt het concept van de 'pauzeknop' tussen stimulus en respons uitleggen in eigen woorden (minimaal 3 kernpunten benoemen)
circle
Je kunt minimaal 5 voorbeelden geven van proactieve taal en 5 voorbeelden van reactieve taal
circle
Je kunt het verschil tussen de cirkel van invloed en de cirkel van betrokkenheid correct uitleggen

build

Vaardigheidsdoelen

circle
Je past de pauzeknop-techniek toe in minimaal 3 gesimuleerde praktijksituaties tijdens de cursus
circle
Je formuleert een persoonlijk missiestatuut met minimaal 3 kernwaarden voor je pedagogische praktijk
circle
Je identificeert minimaal 2 situaties uit je dagelijkse praktijk waar je je cirkel van invloed kunt vergroten

favorite

Attitude-doelen

circle
Je reflecteert op je rol als transitiepersoon en benoemt minimaal 1 gedragspatroon dat je bewust wilt doorgeven aan kinderen
circle
Je toont in rollenspellen een proactieve houding door te kiezen voor oplossingsgericht denken in plaats van klagen of verwijten
circle
Je waardeert de kracht van bewuste keuzevrijheid in je dagelijkse werk met kinderen

Modules

4 Modules

01

De Pauzeknop Ontdekken

Na deze module kunnen deelnemers het concept van de pauzeknop uitleggen en toepassen in stressvolle situaties met kinderen.

menu_book Concept Uitleg

De pauzeknop is de ruimte tussen wat er gebeurt (stimulus) en hoe jij reageert (respons). Jij hoeft niet gereageerd te worden - je hebt altijd een keuze in hoe je reageert.

Bij stress neemt het reptielenbrein over. De pauzeknop helpt door te stoppen, diep te ademen, en het prefrontale cortex weer te activeren.

podcasts Podcast Aflevering

De Pauzeknop

play_arrow

Module 1 • Audio

0:00 / 0:00

lightbulb Praktijkvoorbeelden

De Ochtendspits

Drie kinderen huilen tegelijk, de telefoon gaat, een ouder staat aan de deur. Proactieve reactie: diepe ademhaling, prioriteiten stellen, rustig blijven.

Ruzie op het Schoolplein

Twee kinderen hebben ruzie, een heeft geslagen. Proactieve reactie: pauze nemen, diep ademen, elk kind apart laten vertellen, samen een oplossing bedenken.

De Moeilijke Ouder

Een fel e-mailbericht ontvangen. Proactieve reactie: e-mail lezen maar niet direct reageren, pauzeknop indrukken, later bellen voor een persoonlijk gesprek.

fitness_center Oefeningen

Oefening 1.1: De Pauzeknop Praktijk

30 minuten

Schrijf 3 situaties op waarin je vaak reactief reageert. Wissel uit met een partner en bedenk samen een proactieve reactie met de pauzeknop.

Oefening 1.2: Fysieke Pauzeknop Creëren

15 minuten

Kies een fysiek object dat jouw pauzeknop symboliseert (steen, stressbal, kaartje). Plaats dit op een zichtbare plek en oefen met 3 diepe ademhalingen.

02

Proactieve vs Reactieve Taal

Na deze module kunnen deelnemers het verschil tussen proactieve en reactieve taal herkennen en proactieve taal bewust toepassen.

Reactieve Taal

close"Ik kan niet..."
close"Ik moet..."
close"Dat is niet mijn fout..."
close"Ze laten me geen andere keuze..."

Proactieve Taal

check"Ik kies ervoor om..."
check"Ik ga..."
check"Laten we de opties bekijken..."
check"Ik zorg ervoor dat..."

podcasts Podcast Aflevering

Proactieve Taal

play_arrow

Module 2 • Audio

0:00 / 0:00

fitness_center Oefeningen

Oefening 2.1: Taaltransformatie

25 minuten

Vertaal 10 reactieve zinnen naar proactieve taal. Wissel uit met een partner en bespreek welke vertalingen moeilijk waren.

Oefening 2.2: De 'Moet'-Detector

20 minuten

Observeer een week lang je taalgebruik. Noteer elke keer dat je 'moet', 'kan niet', of 'heb geen tijd' zegt.

Oefening 2.3: Het 'Ik Kies Ervoor Om' Ritual

10 minuten

Begin elke ochtend met: 'Ik kies ervoor om vandaag...' Vul de zin 3 keer in met intenties voor je dag.

03

Je Cirkel van Invloed

Na deze module kunnen deelnemers het verschil tussen hun cirkel van invloed en cirkel van betrokkenheid uitleggen.

Cirkel van Invloed

Het gebied waar jij daadwerkelijk invloed op hebt:

radio_button_checkedJouw eigen gedrag
radio_button_checkedJouw eigen reacties
radio_button_checkedJouw eigen voorbereiding
radio_button_checkedJouw eigen woordkeuze

Cirkel van Betrokkenheid

Alles waar je mee te maken hebt maar geen invloed op hebt:

radio_button_uncheckedGedrag van anderen
radio_button_uncheckedHet weer
radio_button_uncheckedBeleid van de overheid
radio_button_uncheckedThuissituatie van kinderen

podcasts Podcast Aflevering

De Cirkel van Invloed

play_arrow

Module 3 • Audio

0:00 / 0:00

fitness_center Oefeningen

Oefening 3.1: De Cirkel Teken Oefening

30 minuten

Teken twee concentrische cirkels. Schrijf op post-its alle situaties die je energie vragen en plak ze in de juiste cirkel.

Oefening 3.2: De Hoepel Oefening met Kinderen

45 minuten

Leg een hoepel op de grond als cirkel van invloed. Noem situaties en laat kinderen beslissen of ze binnen of buiten de hoepel horen.

Oefening 3.3: Van Zorg naar Actie

25 minuten

Schrijf 3 situaties op waar je je zorgen over maakt. Voor elke situatie: wat zit binnen/buiten je cirkel van invloed?

04

Transitiepersoon en Rolmodel Zijn

Na deze module kunnen deelnemers uitleggen wat een transitiepersoon is en bewust keuzes maken over welk gedrag ze willen doorgeven.

Wat is een Transitiepersoon?

Een transitiepersoon is iemand die bewust kiest om negatieve patronen te doorbreken en te vervangen door positieve, effectieve patronen. Je bent een schakel tussen wat was en wat kan zijn.

Reactieve Patronen

• "Ik kan er niets aan doen"
• "Dat is niet mijn fout"
• "Ze maken me boos"
• "Ik moet"

Proactieve Patronen

• "Ik kan kiezen hoe ik reageer"
• "Ik neem verantwoordelijkheid"
• "Ik voel me... en ik kies om..."
• "Ik kies ervoor om"

podcasts Podcast Aflevering

Jij Bent het Rolmodel

play_arrow

Module 4 • Audio

0:00 / 0:00

fitness_center Oefeningen

Oefening 4.1: Mijn Rolmodel Reflectie

30 minuten

Denk terug aan een volwassene uit je kindertijd met positieve invloed. Stel je voor dat een kind over 10 jaar over jou praat. Wat hoop je dat ze zeggen?

Oefening 4.2: Het Patroon Doorbreken Rollenspel

40 minuten

Speel in groepjes van 3 een uitdagende situatie eerst reactief, dan proactief. De observator noteert welk gedrag wordt getoond en wat een kind hiervan zou leren.

Oefening 4.3: Mijn Missiestatuut

45 minuten

Schrijf je missiestatuut: wat voor pedagogisch professional wil je zijn? Wat zijn je kernwaarden? Wat hoop je dat kinderen van je leren?

Samenvatting

Cursus Overzicht

Kernpunten

01

De pauzeknop is de ruimte tussen stimulus en respons waarin jij kunt kiezen hoe je reageert - je hoeft niet gereageerd te worden.

02

Proactieve taal erkent je keuzevrijheid ('ik kies ervoor om') terwijl reactieve taal je verantwoordelijkheid ontkent ('ik moet', 'ik kan niet').

03

Focus op je cirkel van invloed (wat je wél kunt veranderen) in plaats van je cirkel van betrokkenheid (wat je niet kunt veranderen).

Belangrijkste Inzichten

Als pedagogisch professional ben jij het emotionele anker voor kinderen - zij leren van jouw reactiepatronen hoe zij met stress om moeten gaan.

Taal vormt je denken - door proactieve taal te gebruik activeer je het oplossingsgerichte deel van je brein en modelleer je gewenst gedrag.

Je bent een transitiepersoon die bewust kan kiezen welke patronen je doorbreekt en welke positieve patronen je doorgeeft aan kinderen.

Podcast Samenvatting

podcasts Podcast Aflevering

Wees proactief - de Samenvatting

Duur: 5 minuten

play_arrow

Samenvatting • Audio

0:00 / 5:00

Actiepunten

Module 3

Waar besteed ik de meeste energie aan in mijn werk? Ligt dit binnen of buiten mijn cirkel van invloed?

Module 4

Welke patronen heb ik overgenomen van de volwassenen in mijn jeugd die ik niet wil doorgeven?

Kernpunten

De essentie van deze cursus.

01

De Pauzeknop is Jouw Kracht

Tussen wat er gebeurt en hoe je reageert, ligt een ruimte - daarin ligt jouw kracht om te kiezen. Je hoeft niet gereageerd te worden.

02

Taal Vormt Je Denken

Proactieve taal geeft je controle en modelleert empowerment voor kinderen. Verander je taal, verander je denken.

03

Focus op Je Cirkel van Invloed

Focus op wat je wél kunt beïnvloeden vergroot je energie en bekwaamheid. Laat los wat buiten je cirkel ligt.

04

Jij Bent een Transitiepersoon

Je bent een schakel tussen wat was en wat kan zijn. Breek negatieve patronen en geef positieve patronen door aan kinderen.

Eindopdracht

100 Punten

Mijn Proactieve Praktijkplan

Creëer een persoonlijk plan waarin je beschrijft hoe je Gewoonte 1 (Wees Proactief) gaat integreren in je werk.

Deel 1

Reflectie

20 punten

Deel 2

Pauzeknop Strategie

20 punten

Deel 3

Taaltransformatie

20 punten

Deel 4

Cirkel van Invloed

20 punten

Deel 5

Rolmodel Commitment

20 punten

Assessment Quiz

8 Vragen + 2 Sorting

Module 1

Meerkeuzevragen

Wat is de 'pauzeknop' volgens Covey?

A) Een fysieke knop die je op je bureau plaatst
B) De ruimte tussen stimulus en respons waarin je kunt kiezen
C) Een techniek om kinderen stil te krijgen
D) Een manier om vergaderingen te onderbreken

Wat gebeurt er in je brein wanneer je gestrest bent?

A) Het prefrontale cortex neemt over
B) Het reptielenbrein neemt over met vecht-of-vlucht reacties
C) Je hersenen stoppen met werken
D) Je wordt automatisch rustiger

Module 2

Meerkeuzevragen

Welke zin is proactieve taal?

A) "Ik moet dit afmaken."
B) "Ze laten me geen andere keuze."
C) "Ik kies ervoor om dit nu te doen."
D) "Ik kan niet anders."

Welke zin is reactieve taal?

A) "Ik ga een oplossing zoeken."
B) "Dat is niet mijn fout."
C) "Laten we de opties bekijken."
D) "Ik neem verantwoordelijkheid."

Module 3

Meerkeuzevragen

Wat behoort tot je cirkel van invloed?

A) Het gedrag van andere mensen
B) Het weer
C) Jouw eigen reacties en keuzes
D) Het beleid van de overheid

Wat gebeurt er met je cirkel van invloed als je je concentreert op dingen die je niet kunt veranderen?

A) Hij wordt groter
B) Hij blijft hetzelfde
C) Hij wordt kleiner
D) Hij verdwijnt helemaal

Module 4

Meerkeuzevragen

Wat is een transitiepersoon?

A) Iemand die van baan verandert
B) Iemand die negatieve patronen doorbreekt en positieve patronen doorgeeft
C) Iemand die tussen twee teams werkt
D) Iemand die kinderen begeleidt

Wat is het belangrijkste kenmerk van een rolmodel?

A) Altijd perfect zijn
B) Nooit fouten maken
C) Bewust kiezen welk gedrag je voorleeft
D) Altijd aardig zijn tegen iedereen

Sorteervragen

Volgorde 1

Wat is de juiste volgorde van het stimulus-respons model?

Respons (reactie)

Pauzeknop (keuze)

Stimulus (gebeurtenis)

Volgorde 2

Rank deze stappen voor het gebruik van de pauzeknop in de juiste volgorde:

Bewust kiezen

Stoppen

Diep ademen

Bronnen en Verder Lezen

library_books Gebruikte Bronnen

• Covey, S.R. (1989). De 7 Eigenschappen van Effectief Leiderschap
• Covey, S. (2014). The Leader in Me
• FranklinCovey materiaal over de 7 Gewoonten

auto_stories Aanbevolen Verder Lezen

• Covey, S.R. - De 7 Eigenschappen van Effectief Leiderschap (het originele boek)
• Eger, E. - De Keuze (over keuzevrijheid in extreme omstandigheden)
• Frankl, V. - Een Leven Zoeken naar Betekenis

language Online Bronnen

• FranklinCovey Nederland: www.franklincovey.nl
• CPS Onderwijsadvies: www.cps.nl
• The Leader in Me: www.theleaderinme.org

Klaar voor de volgende stap?

Ga verder met Gewoonte 2: Begin met het Eind voor Ogen.

VOLGENDE CURSUS arrow_forward